Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΑΒΑΝΑΣ Συγγραφέας: Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες (Κούβα) Μετάφραση: Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη Εκδόσεις: Μεταίχμιο, σελ. 265

image

ΣΕΞ, ΨΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΡΟΥΜΙ

Για όσους παρέμειναν, η Κούβα προξενεί δυο αντικρουόμενα αισθήματα: οργή και κρυφές ελπίδες. Το πρώτο ζητούμενο στα βρώμικα στενοσόκακα της Σαν Λασάρο, της Μαλεκόν ή της Κουάτρο Καμίνος, δεν είναι άλλο από την επιβίωση. Το δεσπόζον αγέρωχο πορτραίτο του Τσε Γκεβάρα είναι μια αλλοτινή, θνησιγενής μνήμη. Ο τελευταίος των πιστών, Φιντέλ Κάστρο πλοηγεί ένα τσακισμένο καράβι. Οι παρούσες συνθήκες θα έκαναν τον ανεκτικότερο ευρωπαϊκό λαό, τουλάχιστον να…αυτομολήσει. Για τους Αβανέζους, ένα χαρμάνι λευκών, αφρικανών και ινδιάνων, είναι ο δρόμος του μαρτυρίου και της εξιλέωσης. Πολλοί έχουν παρομοιάσει το συγγραφέα Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες, με τον καταραμένο πότη Τσάρλς Μπουκόφσκι. Είναι ζήτημα εάν ο δεύτερος θα άντεχε μια βδομάδα στο ανηλεές παλκοσένικο της πόλης. Η διαφορά τους επίσης είναι ότι ο πρώτος ριζώνει σαν βδέλλα στο τόπο, ρουφώντας μέχρι και τον έσχατο χυμό της, ενώ ο δεύτερος πάντα έφευγε. Το παρόν μυθιστόρημα δεν είναι τίποτε άλλο από την ρεαλιστική απομυθοποίηση της Αβάνας. Κυρίως της τουριστικοποιημένης ευεξίας, που κυριαρχεί στο μυαλό του δυτικού πολίτη. Σε καταστάσεις κρίσεις, το σώμα είναι αυτό που παίρνει συνήθως το λόγο. Κυλιέται από το θάνατο στην ηδονή και πάλι πίσω. Ο έφηβος ήρωας, είναι ο Ρέι, (βασιλιάς στα ισπανικά), διαθέτει θράσος, δίψα για ζωή και θηριώδης σεξουαλικές επιδεξιότητες. Περιφέρεται, οσμίζεται, ερωτοτροπεί. Έχει βγει από τη φυλακή. Η οικογένειά του έχει εξαλειφθεί. Επιτίθεται και αρπάζει οτιδήποτε μπορεί να τον σώσει. Ψάχνει κατάλυμα σε φευγαλέες αγκαλιές, μεγαλύτερων γυναικών, τραβεστί, έφηβων πόρνων («χινεντέρας» στην αργκό της Αβάνας).

image

Ο Γκουτιέρες γράφει με σφοδρότητα. Ένας δολιοφθορέας, ένας βομβιστής των ηθών και των παθών. Με εξωφρενικά λιτό λόγο αποφέρει χτυπήματα πάνω στον αξιακό ιστό του υποτιθέμετου εξωτικού παραδείσου. Ο Ρέι το χαμίνι δεν αποτελεί μοντέλο φτωχοδιάβολου. Πρωτίστως έχει μια ακόρεστη όρεξη για σεξ. Αποφεύγει να φαντασιωθεί ένα καλύτερο μέλλον. Ζει το αφοπλιστικό παρόν ανενδοίαστα. Χρησιμοποιεί τα φυσικά του προσόντα για να σαγηνεύσει, να εξαπατήσει. Μια περιδίνηση στις παρυφές του ανεξέλεγκτου. Η ζωή στο δρόμο δεν κρύβει καμία παγίδα. Είναι από μόνη της μια μαύρη τρύπα. Στην Αβάνα λίγο πριν την αυγή της νέας χιλιετίας (εποχή που έχει γραφτεί το έργο) πουλάς όχι μόνο το κορμί σου, ευτυχώς ο συγγραφέας δεν πέφτει σε γενικεύσεις, αλλά οτιδήποτε μικροαντικείμενο που θα έχει αγοραστική αξία. Και τα ψίχουλα μπαίνουν στο χρηματιστήριο της επιβίωσης. Το κύριο όπλο στη φαρέτρα του Γκουτιέρες είναι η ενδελεχής περιγραφή της συνεύρεσης. Είναι από τις σπάνιες φορές που η τοποθέτηση των λέξεων, ερεθίζει κυριολεκτικά. Όλο το κορμί βρίσκεται σε αναβρασμό. Έτοιμο για μάχη. Ο αναγνώστης πιάνεται στα πράσα της ενοχής, καθότι οι ερωτικές πράξεις είναι ακραία σπερματογόνες. Μα, η γεύση κάθε ηδονής εμφιλοχωρεί κάτω από το πάπλωμα της ορθότητας και της καθαριότητας. Το κορμί ζέχνει ιδρώτα και ρούμι. Δεν πρέπει να βιαστούν να βγουν συμπεράσματα για πρωτογονισμό. Μιλάμε για ένα σύμπαν που ζει σε έναν έτερο χώρο από τον δικό μας. Ο Γκουτιέρες είναι ένας ευσεβής άπιστος. Όσο και αν αποποιείται τη ταυτότητα του υβριστή, είναι σε όλες του τις διαστάσεις ένας βαθιά λαϊκός συγγραφέας. Δεν εξυφαίνει πρότυπα συμπεριφοράς.

image

Αφήνει τον ήρωα να παρασυρθεί από τις καταστάσεις. Να διαμορφωθεί, από αυτά που θα συναντήσει στους δρόμους. Ο Γκουτιέρες είναι άριστος γνώστης του τόπου του. Όχι μόνο με τη στείρα γνώση της παράδοσης. Κρατά μακριά τους τιμητές. Σκιαγραφεί την Αβάνα του σήμερα. Την έκπτωτη βασίλισσα του Νότου. Οι λέξεις κόβουν εγκάρσια τις αναστολές. Αν και αυτή η έννοια είναι άγνωστη στους πρωταγωνιστές. Ο συγγραφέας δεν θρέφει καμία ουτοπία, είναι πραγματιστής. Ολόγυρά του υψώνονται τείχη. Η μόρφωση είναι πολυτέλεια, η φυγή θάνατος. Το αγοραίο είναι αυτό που ξέρει. Ένας εξαθλιωμένος Διόνυσος. Η κόντρα των δυο φύλων είναι ανηλεής. Συμμαχούν μόνο στη μπαγαποντιά και στην ανταλλαγή σωματικών υγρών. Κανείς δεν ανήκει σε κανέναν. Αγρίμια μέσα στον ολοκληρωτισμό της ανασφάλειας. Οι ήρωες του μυθιστορήματος δεν έχουν χρόνο για περιττολογίες. Ζουν για το εδώ και το τώρα. Όταν η αγάπη εμφανίζεται κινεί τις υποψίες. Φαίνεται αδύνατον να χωρέσει μέσα στο κάλαθο των αχρήστων. Κάπου το βλέμμα κοιτά προς τον ουρανό. Προσπαθεί να βρει ένα σημείο αναφοράς. Η θρησκεία εξάλλου αποτελεί έναν βασικό άξονα σωτηρίας και δεισιδαιμονίας. Ο αλλοπαρμένος ήρωας ωθείται να γίνει άντρας. Τη μια κομπάζει πεπεισμένος ότι πλησιάζει την αθανασία και την επόμενη στιγμή, ζαρώνει ευάλωτος στη γωνιά του. Οι αμφίρροπη πορεία του, τον οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον όλεθρο. Εδώ οφείλουμε να σημειώσουμε την χυμώδη όσο και ρέουσα μετάφραση της Κλεοπάτρας Ελαιοτριβιάρη, που είναι φανερό ότι γνωρίζει τα μυστικά του συγγραφέα σαν τη παλάμη της. Εξ’άλλου έχει μεταφράσει το σύνολο του έργου του που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Τα πολύχρωμα νέον φώτα λαμπυρίζουν στην Αβενίδα ντελ Σολ, καθώς ο ήλιος πέφτει. Οι τουρίστες πεινασμένοι για τις «τροπικές λιχουδιές» ξεχύνονται μπουλούκια. Στις πίσω αυλές των βρώμικών χαμόσπιτων, οι σκιές κάνουν πόλεμο για ένα κομμάτι στοργής.

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.